Không có giai đoạn nào trong đời mà một người nhận được nhiều đề nghị dùng sản phẩm như lúc đang hồi phục. Phần lớn những đề nghị đó đến từ ý tốt, và phần lớn cũng không cần thiết.
Nguyên tắc chung
- Thực phẩm là nguồn chính.
- Bổ sung chỉ là bổ sung.
- Không thay thế bữa ăn.
- Phần lớn người ăn uống được thì không cần.
- Hỏi bác sĩ trước khi dùng gì mới.
Mục thứ ba là sai lầm phổ biến: dùng sản phẩm thay bữa ăn thường làm tổng lượng dinh dưỡng giảm đi.
Khi nào bổ sung có ích
- Khi ăn kém kéo dài.
- Khi sụt cân.
- Khi có thiếu hụt được xác định bằng xét nghiệm.
- Khi có chỉ định của bác sĩ.
- Khi có bệnh ảnh hưởng tới hấp thu.
- Khi phải kiêng nhiều nhóm thực phẩm.
Mục thứ ba là tiêu chuẩn tốt nhất: bổ sung dựa trên thiếu hụt đã xác định hiệu quả hơn nhiều so với bổ sung phòng xa.
Khi nào không cần
- Khi ăn uống bình thường và đa dạng.
- Khi cân nặng ổn định.
- Khi không có thiếu hụt được xác định.
- Khi chỉ vì nghe người khác giới thiệu.
- Khi chỉ để cho yên tâm.
Hai mục cuối là lý do phổ biến nhất trong thực tế và cũng là lý do ít có cơ sở nhất.
Về sữa dinh dưỡng
- Có thể hữu ích khi ăn không đủ.
- Đặc biệt ở người sụt cân.
- Dùng bổ sung thêm chứ không thay bữa.
- Uống giữa các bữa để không làm no.
- Chọn loại phù hợp với bệnh nền.
- Hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên dinh dưỡng.
Mục thứ tư là chi tiết thực tế: uống ngay trước bữa ăn làm giảm lượng ăn được, triệt tiêu lợi ích.
Về vitamin và khoáng chất
- Nên dựa trên thiếu hụt được xác định.
- Không tự dùng liều cao.
- Một số chất dùng quá mức có hại.
- Nhiều hơn không có nghĩa tốt hơn.
- Hỏi bác sĩ về nhu cầu của mình.
Mục thứ ba và thứ tư đi ngược lại trực giác nhưng đúng với nhiều chất, đặc biệt là các vitamin tan trong dầu.
Rủi ro về tương tác
- Một số sản phẩm tương tác với thuốc đang dùng.
- Có thể làm giảm hiệu quả thuốc.
- Hoặc làm tăng tác dụng không mong muốn.
- Kể cả các sản phẩm thảo dược.
- Kể đủ những gì đang dùng cho bác sĩ.
Mục thứ tư là điểm cần nhấn mạnh: nhiều người không coi sản phẩm thảo dược là thuốc nên không kể ra.
Không phải tự nhiên là an toàn
- Là hiểu lầm phổ biến nhất.
- Sản phẩm tự nhiên vẫn có tác dụng thật lên cơ thể.
- Vẫn có thể tương tác.
- Vẫn có thể gây hại ở liều cao.
- Một số ảnh hưởng tới gan hoặc thận.
Mục cuối đặc biệt đáng chú ý trong giai đoạn hồi phục, khi các cơ quan này có thể chưa trở lại bình thường hoàn toàn.
Cách đánh giá một sản phẩm được giới thiệu
- Cảnh giác với lời hứa quá mạnh.
- Cảnh giác với sản phẩm chữa được nhiều bệnh cùng lúc.
- Cảnh giác nếu không rõ thành phần.
- Cảnh giác với áp lực phải mua ngay.
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước.
Mục thứ hai là dấu hiệu đáng tin nhất: một sản phẩm được nói là tốt cho mọi thứ thường không đặc biệt tốt cho thứ gì.
Khi người thân giới thiệu
- Họ có ý tốt.
- Không cần tranh cãi.
- Nói rằng mình sẽ hỏi bác sĩ.
- Đây là câu trả lời khó bác bỏ.
- Quyết định vẫn là của mình.
Mục thứ ba là cách xử lý lịch sự và hiệu quả, tránh được cả xung đột lẫn việc dùng thứ không nên dùng.
Về chi phí
- Nhóm sản phẩm này thường đắt.
- Chi phí tích lại đáng kể qua nhiều tháng.
- Số tiền đó có thể dùng cho thực phẩm tốt.
- Cân nhắc lợi ích thực tế.
- Hỏi bác sĩ về mức cần thiết.
Mục thứ ba là so sánh đáng làm: một chế độ ăn đủ đạm thường rẻ hơn và hiệu quả hơn nhiều sản phẩm bổ sung.
Những gì thực sự giúp hồi phục
- Ăn đủ năng lượng và đạm.
- Uống đủ nước.
- Vận động tăng dần.
- Ngủ đủ.
- Dùng thuốc đúng chỉ định.
- Giữ đúng lịch tái khám.
Sáu điều này không hấp dẫn bằng một sản phẩm mới, nhưng chúng là những gì thực sự quyết định tốc độ hồi phục.
Khi nào nên hỏi chuyên viên dinh dưỡng
- Khi sụt cân nhiều.
- Khi ăn kém kéo dài.
- Khi có bệnh nền cần chế độ riêng.
- Khi không biết bắt đầu từ đâu.
- Khi đang cân nhắc dùng sản phẩm bổ sung.
Mục cuối là cách dùng nguồn hỗ trợ này hiệu quả nhất: hỏi trước khi mua thay vì sau khi đã dùng vài tháng.
Câu hỏi thường gặp
Có cần dùng thực phẩm bổ sung khi hồi phục không?
Phần lớn người ăn uống được thì không cần. Bổ sung có ích trong các tình huống cụ thể như ăn kém kéo dài, có thiếu hụt được xác định, hoặc khi bác sĩ chỉ định. Thực phẩm nên là nguồn chính.
Vì sao không nên tự dùng?
Vì một số sản phẩm có tương tác với thuốc đang dùng, một số không phù hợp với bệnh nền, và một số chất dùng liều cao có hại. Việc hỏi trước là vấn đề an toàn chứ không phải thận trọng hình thức.
Sữa dinh dưỡng có ích không?
Có thể có ích khi không ăn đủ từ bữa ăn thông thường, đặc biệt ở người sụt cân. Nhưng nên dùng bổ sung thêm chứ không thay thế bữa ăn, và nên chọn loại phù hợp với bệnh nền.
Làm sao đánh giá một sản phẩm được giới thiệu?
Nên cảnh giác với lời hứa quá mạnh, sản phẩm không rõ thành phần, và những thứ được nói là chữa được nhiều bệnh cùng lúc. Cách chắc chắn nhất là hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.