Phần lớn người quay lại được công việc cũ sau một thời gian. Nhưng với một số người thì không, và tình huống đó cần được nói tới một cách thẳng thắn thay vì né tránh.
Không kết luận sớm
- Khả năng thường cải thiện trong nhiều tháng.
- Tình trạng ở tháng thứ hai khác tháng thứ sáu.
- Đánh giá sau khi qua giai đoạn hồi phục chính.
- Có ý kiến của bác sĩ.
- Thử với các điều chỉnh trước khi kết luận.
Mục thứ hai là lý do thực tế nhất để không quyết định sớm, và nhiều người ngạc nhiên về mức cải thiện trong nửa năm.
Đánh giá khả năng thực tế
- Những gì làm được và không làm được.
- Những gì làm được với điều chỉnh.
- Sức bền duy trì được bao lâu.
- Các hạn chế là tạm thời hay lâu dài.
- Hỏi bác sĩ về tiên lượng phục hồi chức năng.
Mục thứ tư là câu hỏi quyết định và nên được đặt trực tiếp với bác sĩ thay vì tự suy đoán.
Các phương án
- Điều chỉnh công việc hiện tại.
- Chuyển vị trí khác trong cùng nơi làm.
- Giảm giờ làm lâu dài.
- Chuyển sang công việc khác.
- Đào tạo lại cho lĩnh vực khác.
- Tìm hiểu các chế độ hỗ trợ nếu đủ điều kiện.
Mục thứ hai đáng được hỏi trước tiên, vì chuyển vị trí trong nơi làm quen thuộc thường dễ hơn nhiều so với bắt đầu lại ở nơi mới.
Bàn với nơi làm việc
- Nêu rõ những gì mình còn làm được.
- Đề xuất vị trí hoặc nhiệm vụ phù hợp.
- Kèm giấy tờ y tế.
- Hỏi về các vị trí đang cần người.
- Bàn về đào tạo nếu cần.
- Ghi lại những gì đã thống nhất.
Mục đầu tiên đặt cuộc trao đổi theo hướng tích cực và thường mở ra nhiều phương án hơn so với chỉ nêu những gì không làm được.
Tìm hiểu quyền lợi
- Các chế độ về ốm đau và mất khả năng lao động.
- Quy định về điều chỉnh công việc.
- Bảo hiểm liên quan nếu có.
- Hỏi bộ phận nhân sự hoặc công đoàn.
- Hỏi cơ quan bảo hiểm.
- Chuẩn bị hồ sơ y tế đầy đủ.
Nhiều người không biết mình có những quyền lợi gì, và việc tìm hiểu sớm tránh được việc bỏ lỡ thời hạn.
Về mặt tâm lý
- Đây là một mất mát thật.
- Công việc gắn với danh tính với nhiều người.
- Cảm giác mất giá trị bản thân là phổ biến.
- Cần thời gian để chấp nhận.
- Không tự trách mình.
- Cho phép mình buồn.
Mục đầu tiên cần được công nhận thay vì bị gạt đi bằng lời an ủi rằng sức khoẻ quan trọng hơn.
Khi người xung quanh không hiểu
- Hạn chế sau bệnh thường không nhìn thấy được.
- Người ngoài dễ nghĩ mình đã khoẻ.
- Có thể giải thích ngắn gọn.
- Không cần chứng minh với tất cả mọi người.
- Tìm người hiểu được để chia sẻ.
Mục đầu tiên là gốc rễ của phần lớn hiểu lầm trong tình huống này, cả ở nơi làm việc lẫn trong gia đình.
Bàn với gia đình
- Nói rõ tình hình thực tế.
- Bàn về ảnh hưởng tài chính.
- Bàn về việc phân chia lại vai trò.
- Không tự gánh một mình.
- Cùng lập kế hoạch.
Mục thứ tư là khuynh hướng phổ biến ở người vốn là trụ cột, và nó làm giai đoạn này nặng nề hơn nhiều.
Tìm hỗ trợ chuyên môn
- Tư vấn nghề nghiệp nếu có.
- Phục hồi chức năng để cải thiện khả năng.
- Hỗ trợ tâm lý.
- Nhóm hỗ trợ với người cùng hoàn cảnh.
- Hỏi bác sĩ về các nguồn sẵn có.
Mục thứ hai đáng được thử trước khi kết luận về khả năng lâu dài, vì nó có thể mở rộng đáng kể những gì làm được.
Xây dựng lại từng bước
- Đặt mục tiêu nhỏ và cụ thể.
- Từng bước một.
- Ghi nhận cả tiến bộ nhỏ.
- Không so với bản thân trước đây.
- Tìm những việc mình vẫn làm tốt.
- Cho phép mình cần thời gian.
Mục thứ năm là cách lấy lại cảm giác về giá trị bản thân và thường hiệu quả hơn mọi lời động viên.
Về giá trị bản thân
- Giá trị của một người không chỉ nằm ở công việc.
- Nhưng cảm giác mất mát vẫn là thật.
- Cả hai điều này đều đúng cùng lúc.
- Cần thời gian để tìm lại cân bằng.
- Tìm hỗ trợ nếu kéo dài.
Mục thứ ba đáng được nói ra, vì việc nhắc rằng giá trị không nằm ở công việc thường bị cảm nhận như một sự phủ nhận nỗi buồn.
Nhìn về phía trước
- Không cần quyết định mọi thứ ngay.
- Tình hình có thể còn thay đổi.
- Giữ các lựa chọn mở.
- Tập trung vào những gì kiểm soát được.
- Nhiều người tìm được hướng đi phù hợp hơn.
Mục cuối không phải lời an ủi sáo rỗng: một số người nhìn lại và thấy thay đổi bắt buộc đó dẫn tới một công việc hợp với họ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào thì biết mình không quay lại được như trước?
Không nên kết luận sớm, vì khả năng thường tiếp tục cải thiện trong nhiều tháng. Đánh giá nên dựa trên tình trạng sau khi đã qua giai đoạn hồi phục chính và có ý kiến của bác sĩ.
Có những phương án nào?
Gồm điều chỉnh công việc hiện tại, chuyển sang vị trí khác trong cùng nơi làm, giảm giờ làm, chuyển hẳn sang công việc khác, hoặc tìm hiểu các chế độ hỗ trợ nếu đủ điều kiện.
Vì sao không nên quyết định vội?
Vì quyết định lớn đưa ra trong giai đoạn còn mệt và còn buồn thường được nhìn khác đi sau vài tháng. Nếu có thể thì nên chờ qua giai đoạn hồi phục chính rồi mới quyết.
Cảm giác mất mát có bình thường không?
Rất bình thường và chính đáng. Với nhiều người, công việc gắn với danh tính và giá trị bản thân, nên việc phải thay đổi nó là một mất mát thật cần thời gian để chấp nhận.