Có một nghịch lý trong việc chuẩn bị nhà cửa: những việc cần làm thì rất đơn giản, nhưng thời điểm người ta nhận ra cần làm lại đúng là lúc không còn sức để làm. Cách duy nhất là chuẩn bị trước.
Chỗ nghỉ
- Bố trí ở tầng thuận tiện nếu leo cầu thang khó.
- Gần nhà vệ sinh.
- Có bàn nhỏ bên cạnh.
- Có đèn trong tầm với.
- Ghế có tay vịn để dễ đứng dậy.
- Đủ chỗ để đi lại quanh giường.
Mục thứ hai quan trọng hơn người ta nghĩ, vì quãng đường tới nhà vệ sinh là quãng đường đi nhiều nhất trong những ngày đầu.
Những thứ nên để trong tầm với
- Điện thoại và sạc.
- Nước uống.
- Thuốc và bảng thuốc.
- Kính, sách, điều khiển.
- Khăn giấy.
- Số liên hệ khẩn.
Việc phải đứng dậy nhiều lần trong ngày chỉ để lấy những thứ nhỏ là nguồn mệt mỏi và cả rủi ro ngã.
Phòng ngã
- Dọn vật cản trên lối đi.
- Cố định hoặc bỏ thảm.
- Dọn dây điện khỏi lối đi.
- Đủ ánh sáng, nhất là lối đi ban đêm.
- Đèn ngủ ở hành lang.
- Thảm chống trượt trong nhà tắm.
- Tay vịn nếu cần.
Ngã trong những tuần đầu là biến cố có thể xoá sạch tiến độ hồi phục, nên nhóm việc này đáng được ưu tiên.
Nhà tắm
- Thảm chống trượt.
- Tay vịn nếu cần.
- Ghế tắm nếu đứng lâu khó.
- Vòi sen cầm tay.
- Để đồ dùng trong tầm với.
- Không khoá cửa trong những ngày đầu.
Mục cuối là biện pháp an toàn đơn giản để người nhà vào được nếu có chuyện.
Đồ ăn
- Chuẩn bị sẵn cho vài ngày đầu.
- Đồ dễ ăn và dễ hâm.
- Chia sẵn thành khẩu phần.
- Nước uống để sẵn nhiều nơi.
- Đồ ăn nhẹ cho các bữa phụ.
Việc nấu nướng là một trong những việc tốn sức nhất, nên chuẩn bị trước giải phóng được nhiều năng lượng.
Quần áo và đồ dùng
- Quần áo rộng và dễ mặc.
- Tránh loại phải luồn qua đầu nếu tay khó giơ.
- Dép có độ bám, không trơn.
- Không đi tất trơn trên sàn.
- Để đồ ở ngăn dễ với, không phải cúi hay với cao.
Mục cuối phòng được các động tác bị hạn chế sau nhiều loại can thiệp.
Sắp xếp người hỗ trợ
- Hỏi bác sĩ cần hỗ trợ trong bao lâu.
- Xác định ai ở cùng những ngày đầu.
- Xác định ai thay phiên.
- Sắp xếp người đưa đi tái khám.
- Chuẩn bị dư hơn là thiếu.
Mục cuối là nguyên tắc thực dụng: dễ giảm bớt hỗ trợ khi không cần hơn là tìm thêm người vào phút chót.
Nêu yêu cầu cụ thể
- Người xung quanh thường muốn giúp.
- Nhưng không biết giúp gì.
- Một danh sách việc cụ thể dễ được đáp ứng.
- Chia việc cho nhiều người.
- Nói rõ thời điểm cần.
Mục thứ ba là kỹ thuật đơn giản mà hiệu quả: nhờ đi chợ vào thứ ba dễ được nhận hơn nhiều so với nói cần giúp đỡ.
Những việc nên nhờ
- Đi chợ và nấu ăn.
- Dọn dẹp và giặt giũ.
- Đưa đón đi khám.
- Lấy thuốc.
- Chăm sóc trẻ nhỏ hoặc vật nuôi.
- Xử lý giấy tờ.
Danh sách này giúp hình dung phạm vi cần hỗ trợ và cũng là danh sách để đưa cho người muốn giúp.
Về việc chấp nhận giúp đỡ
- Nhiều người thấy khó nhận.
- Muốn chứng minh mình ổn.
- Nhưng cố quá làm hồi phục chậm hơn.
- Đây là giai đoạn tạm thời.
- Nhận giúp bây giờ để tự lập sớm hơn.
Mục cuối là cách nhìn hữu ích cho người khó chấp nhận sự phụ thuộc, và nó đúng về mặt thực tế.
Người chăm sóc cũng cần được chăm sóc
- Cần được nghỉ ngơi.
- Cần thay phiên.
- Cần ăn uống và ngủ đủ.
- Cần được hỏi han.
- Kiệt sức thì không giúp được ai.
Giai đoạn hỗ trợ thường kéo dài hơn dự kiến, nên việc thay phiên từ đầu bền vững hơn là để một người gánh hết.
Nếu sống một mình
- Bàn với bác sĩ trước khi ra viện.
- Sắp xếp người ghé qua hằng ngày.
- Hẹn giờ gọi điện kiểm tra.
- Để điện thoại luôn trong tầm với.
- Cân nhắc ở nhờ người thân giai đoạn đầu.
- Cho hàng xóm biết nếu có thể.
Mục đầu tiên nên được nêu sớm vì nó có thể ảnh hưởng tới thời điểm ra viện và kế hoạch hỗ trợ.
Kiểm tra lần cuối trước khi về
- Nhà đã được dọn.
- Đồ ăn đã chuẩn bị.
- Thuốc đã sẵn sàng.
- Người hỗ trợ đã được sắp xếp.
- Số liên hệ đã dán ở nơi dễ thấy.
Năm mục này có thể được giao cho người nhà làm trong lúc người bệnh còn đang ở viện.
Câu hỏi thường gặp
Nên chuẩn bị nhà cửa từ khi nào?
Nên chuẩn bị trước ngày ra viện, lý tưởng là trước cả khi nhập viện nếu đó là ca có kế hoạch. Việc sắp xếp sau khi đã về nhà là lúc khó nhất để làm.
Những thay đổi nào trong nhà là quan trọng nhất?
Dọn vật cản trên lối đi, đủ ánh sáng nhất là lối đi ban đêm, để những thứ hay dùng trong tầm với, và sắp xếp chỗ nghỉ ở tầng thuận tiện. Đây là các thay đổi rẻ và hiệu quả nhất.
Cần người hỗ trợ trong bao lâu?
Tuỳ vào tình trạng và loại can thiệp, nên hỏi bác sĩ trước khi ra viện. Thường những ngày đầu cần nhiều nhất rồi giảm dần, nhưng nên chuẩn bị dư hơn là thiếu.
Làm sao để người khác giúp đúng việc mình cần?
Nên nêu yêu cầu cụ thể thay vì nói chung. Người xung quanh thường muốn giúp nhưng không biết giúp gì, nên một danh sách việc cụ thể dễ được đáp ứng hơn nhiều.