Buổi ra viện thường diễn ra nhanh: giấy tờ, dặn dò, rồi về. Nhưng những phút đó quyết định phần lớn việc tuần đầu ở nhà sẽ suôn sẻ hay lúng túng, và vài câu hỏi thêm lúc đó có giá trị rất lớn.
Về tình trạng và những gì đã làm
- Chẩn đoán là gì.
- Đã được làm những gì.
- Kết quả ra sao.
- Còn gì cần theo dõi tiếp.
- Dự kiến hồi phục thế nào.
Mục cuối giúp có kỳ vọng đúng, vì nhiều người về nhà với hình dung rằng vài ngày là khoẻ lại như cũ.
Về thuốc
- Từng thuốc dùng để làm gì.
- Uống khi nào và thế nào.
- Dùng trong bao lâu.
- Thuốc nào là tạm thời, thuốc nào lâu dài.
- Các thuốc đang dùng trước đây có tiếp tục không.
- Tác dụng không mong muốn cần chú ý.
Mục thứ năm là chỗ hay nhầm lẫn nhất: người bệnh về nhà với hai bộ đơn thuốc và không rõ cái nào còn hiệu lực.
Về chăm sóc vết thương nếu có
- Khi nào được tắm.
- Thay băng thế nào và bao lâu một lần.
- Dùng gì để làm sạch.
- Khi nào cắt chỉ nếu có.
- Dấu hiệu nhiễm trùng cần báo.
- Xin được xem hoặc tập thay băng trước khi về.
Mục cuối rất hữu ích: tự làm lần đầu ở nhà mà chưa từng thấy ai làm là việc gây lúng túng nhất.
Về sinh hoạt
- Được vận động tới mức nào.
- Có giới hạn về nâng vật nặng không.
- Khi nào được lái xe.
- Khi nào quay lại làm việc.
- Có kiêng gì trong ăn uống không.
- Khi nào được tắm và tắm thế nào.
Các câu hỏi này nên được hỏi cụ thể theo sinh hoạt của mình, vì câu trả lời chung chung khó áp dụng.
Dấu hiệu cần quay lại
- Xin một danh sách cụ thể.
- Phân biệt cái nào gọi điện, cái nào tới ngay.
- Ghi rõ ràng.
- Dán ở nơi dễ thấy trong nhà.
- Chia sẻ với người trong nhà.
Mục thứ hai là phần thường bị bỏ sót và cũng là phần hữu ích nhất khi tình huống xảy ra lúc nửa đêm.
Về lịch tái khám
- Khi nào tái khám.
- Ở đâu và với ai.
- Cần mang gì theo.
- Cần làm xét nghiệm gì trước không.
- Đặt lịch ngay nếu chưa có.
Mục thứ tư quan trọng vì một số buổi tái khám cần có kết quả xét nghiệm sẵn, và việc không biết dẫn tới phải hẹn thêm lần nữa.
Số liên hệ
- Xin số của khoa hoặc đầu mối phụ trách.
- Xin số của cơ sở cấp cứu gần nhà.
- Biết nên gọi ai cho loại vấn đề nào.
- Lưu vào điện thoại và dán ở nhà.
- Cả nhà cùng biết.
Mục cuối là chi tiết quyết định, vì tình huống có thể xảy ra lúc người bệnh không tự gọi được.
Giấy tờ cần mang về
- Giấy ra viện.
- Đơn thuốc.
- Kết quả xét nghiệm và khảo sát.
- Giấy hẹn tái khám.
- Giấy tờ cho bảo hiểm.
- Giấy tờ cho nơi làm việc nếu cần.
- Kiểm tra đủ trước khi rời đi.
Việc xin bổ sung giấy tờ sau khi đã về nhà tốn thời gian hơn nhiều so với kiểm tra đủ ngay tại chỗ.
Xin hướng dẫn bằng văn bản
- Lượng thông tin nhiều hơn mức nhớ được.
- Người bệnh còn mệt nên khó tập trung.
- Một tờ hướng dẫn dùng được nhiều tuần.
- Cả nhà cùng đọc được.
- Tránh được nhiều hiểu nhầm.
Nếu không có sẵn tờ hướng dẫn in, có thể tự ghi lại và đọc lại cho nhân viên y tế xác nhận là mình hiểu đúng.
Nên có người đi cùng
- Họ nghe và ghi lại giúp.
- Họ nhớ những gì mình bỏ sót.
- Họ hỏi những câu mình quên.
- Họ sẽ là người chăm sóc ở nhà.
- Nên là người thực sự sẽ ở cùng.
Mục cuối quan trọng: người nghe dặn dò nên chính là người sẽ chăm sóc, chứ không phải người chỉ đưa đón.
Trước khi rời khỏi phòng
- Tóm tắt lại những gì đã hiểu.
- Xác nhận với nhân viên y tế.
- Hỏi những gì còn chưa rõ.
- Kiểm tra đủ đồ và giấy tờ.
- Xác nhận người đưa về.
Việc tóm tắt lại bằng lời của mình chỉ mất một phút và bắt được phần lớn các hiểu nhầm.
Về đường về nhà
- Sắp xếp phương tiện phù hợp.
- Không tự lái nếu chưa được phép.
- Mang theo thuốc cần dùng trong ngày.
- Dừng nghỉ nếu đường xa.
- Chuẩn bị chỗ nghỉ sẵn ở nhà.
Mục cuối nên được làm trước ngày ra viện, vì việc sắp xếp nhà cửa lúc vừa về là điều không ai muốn làm.
Câu hỏi thường gặp
Cần nắm những gì trước khi rời bệnh viện?
Cần nắm rõ chẩn đoán và những gì đã được làm, danh sách thuốc và cách dùng, cách chăm sóc vết thương nếu có, dấu hiệu nào cần quay lại, lịch tái khám, và số liên hệ khi có vấn đề.
Vì sao nên xin hướng dẫn bằng văn bản?
Vì lượng thông tin trong buổi ra viện nhiều hơn mức nhớ được, nhất là khi người bệnh còn mệt. Một tờ hướng dẫn viết ra dùng được trong nhiều tuần sau đó và cả nhà cùng đọc được.
Nếu về nhà mới nhớ ra câu hỏi thì sao?
Nên xin trước một số liên hệ để gọi khi có thắc mắc. Phần lớn cơ sở có đầu mối cho việc này, và một cuộc gọi hỏi rõ tốt hơn nhiều so với tự đoán.
Giấy tờ gì cần mang về?
Cần giấy ra viện, đơn thuốc, các kết quả xét nghiệm và khảo sát, giấy hẹn tái khám, và các giấy tờ cần cho bảo hiểm hoặc nơi làm việc. Nên kiểm tra đủ trước khi rời đi.